Tò He-Một trò chơi dân gian thú vị

07/01/2009 at 2:35 sáng 1 Bình luận

Ghi chép sau buổi Trò Chuyện Nghệ Thuật 3 – Sáng tạo với Tò He

Về nguồn gốc của Tò he:

Vẫn còn nhiều ý kiến tranh cãi, một giả thuyết là câu chuyện về một người đàn ông đi bẫy chim cho con chơi, không bắt được chim, người đó liền dùng bột nếp nặn thành chim cho vào bẫy, và cái tên Tò He xuất phát từ tiếng động mà bẫy chim phát ra (cò ke). Ngoài tên gọi Tò He, một luồng ý kiến khác gọi trò chơi dân gian này là Chim Cò, do đề tài nặn ngày trước thường hay là những con chim, con cò, và cũng bởi màu sắc sặc sỡ của những con tò he. Dù vậy, Tò He chắc chắn không phải là con tò te như 1 số tài liệu đã dẫn.

Nguyên liệu làm Tò He:

Bột được nghiền theo tỉ lệ 2 tẻ 1 nếp (vào mùa hè, tỉ lệ thay đổi thành 3 tẻ 1 nếp). Bột sau đó được quấy với nước, rồi nặn thành từng viên to như bánh dầy, cho vào nồi luộc tới lúc bột nổi lên như luộc bánh trôi là được. Sau khi vớt bột ra, tiến hành công đoạn thấu màu (trộn bột với 4 phẩm màu cơ bản: xanh, vàng, hồng, tím). Từ 4 màu cơ bản này, các màu được pha trộn với nhau để tạo thành 7 màu để nặn tò he, gồm xanh lam, xanh lá, hồng, đỏ, đen, vàng, tím (cùng màu bột trắng). Tẩy được dùng với một số màu nhạt như trắng, vàng, hồng. Trước đây, phẩm dùng để nặn tò he là phẩm tự nhiên, như màu đen lấy từ nhọ nồi, màu xanh lấy từ lá cây, màu tím lấy từ quả mùng tơi, màu vàng từ nghệ… nhưng từ những năm 90 đến nay, người dân làng đã thay dùng phẩm màu công nghiệp. Bột sau khi chế biến tùy vào thời tiết, cách quấy, và thành phần bột có thể giữ từ vài ngày tới cả tháng.

Dụng cụ:

Sáp (để chống dính tay, có thể là sáp ong hay xà phòng khô), lược để tạo chi tiết.

Làng nghề:

Làng duy nhất làm tò he là làng Xuân La, Phượng Dực, Hà Tây. Ngay người dân làng cũng không biết chính xác làng bắt đầu theo nghề nặn tò he từ bao giờ. Với khoảng hơn 3000 nhân khẩu, ước chừng 20-30% dân làng làm tò he. Bên cạnh đó, làng còn làm một số nghề khác như may (là chủ yếu), tượng, mộc, tranh giấy (đang trong quá trình học nghề), hay những trò chơi dân gian khác như sáo, chuồn chuồn tre, rùa gỗ, … Từ làng Xuân La, to he đã tới với mọi vùng miền của đất nước: Điện Biên, Hòa Bình, Lai Châu, Huế, Cà Mau, Phú Quốc,… Theo anh Hậu, sản phẩm tò he kỳ công nhất mà làng làm được là tượng vua Hùng, và con tò he khó nặn nhất đối với người nặn tò he là con hổ.

Dưới đây là một vài hình ảnh về buổi Trò chuyện nghệ thuật số 3 của GreenZoom

Trận mưa to và dài khiến số lượng thành viên tham gia Trò Chuyện Nghệ Thuật với chủ đề Trò chuyện với Tò He của GreenZoom bị hạn chế. Mặc dù vậy, anh Hậu – nghệ nhân tò he – vẫn đến sớm để chuẩn bị những đồ dùng cần thiết cho buổi nói chuyện.

From Art-talk 3: Creative with To He

Buổi nói chuyện vẫn bắt đầu với phần Chia Sẻ của anh Hậu:

From Art-talk 3: Creative with To He

Biểu diễn Nhắm mắt nặn Tò he hình Hoa hồng

From Art-talk 3: Creative with To He

Phần Sáng Tạo của các thành viên tham gia và cuộc thi Nặn tò he

From Art-talk 3: Creative with To He
From Art-talk 3: Creative with To He
From Art-talk 3: Creative with To He
From Art-talk 3: Creative with To He

Các tác phẩm cuối cùng

From Art-talk 3: Creative with To He

Chụp ảnh lưu niệm với mọi người tham gia

From Art-talk 3: Creative with To He

Bạn có thể xem thêm các hình ảnh về chương trình này tại Album GreenZoom-“Sáng tạo với Tò He”.

Hẹn gặp lại các bạn ở Trò chuyện Nghệ thuật số 4!

Entry filed under: Uncategorized. Tags: .

Chúc Mừng Năm Mới từ GreenZoom TRÒ CHUYỆN NGHỆ THUẬT SỐ 4 – “CA TRÙ NGÀY XUÂN”

1 Phản hồi Add your own

  • 1. Belu  |  07/01/2009 lúc 3:52 sáng

    h h xc động qu sản phẩm “khng tn” của tớ đc ln blog của GZ n ^^.
    Many thanks GZ!🙂

    Trả lời

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Lịch

Tháng Một 2009
M T W T F S S
« Dec   Feb »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031  

Most Recent Posts


%d bloggers like this: